DEN HAAG – De 68-jarige klimaatactiviste die vorig jaar bij een protest tegen de fabrieken van Tata Steel in Haarlem werd aangereden door PVV-Statenlid Ronald van Tiggelen, heeft aangifte gedaan tegen PVV-leider Geert Wilders. Volgens de activiste en haar advocaat Willem Jebbink gaat het om opruiing naar aanleiding van een korte reactie die Wilders op X plaatste na de veroordeling van Van Tiggelen.

Het incident

Het incident vond plaats op 3 maart 2025 bij het provinciehuis in Haarlem tijdens een demonstratie van Extinction Rebellion. Van Tiggelen reed toen door een spandoek heen en raakte daarbij de activiste, die op de motorkap van zijn auto belandde. Ze liep diverse verwondingen op, maar overleefde het ongeval.

De rechtbank Noord-Holland veroordeelde Van Tiggelen op 11 juni 2026 voor onder meer poging tot zware mishandeling en doorrijden na een ongeval. Hij kreeg een taakstraf van 200 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van één maand. Zijn rijbevoegdheid werd voor twaalf maanden ontzegd, waarvan zes maanden voorwaardelijk.

De reactie van Wilders

Na de veroordeling plaatste Geert Wilders een bericht op X waarin hij opmerkte: “Waren er geen lintjes meer?” Deze korte, enigszins ironische reactie wordt door de klimaatactiviste gezien als een aanmoediging van geweld tegen demonstranten. Haar advocaat stelt dat het commentaar verder gaat dan een scherpe politieke mening en kwalificeert het als opruiing.

Volgens Jebbink impliceert Wilders’ opmerking dat Van Tiggelen waardering verdient voor zijn daad. Het geven van morele goedkeuring voor een opzettelijke aanrijding kan volgens hem door anderen worden opgevat als aanmoediging om vergelijkbare handelingen te plegen, wat als strafbaar kan worden beschouwd.

Juridische implicaties

De aangifte richt zich uitsluitend op de woorden die Wilders na het incident publiceerde, en staat los van de strafzaak tegen Van Tiggelen zelf. De kern van de juridische vraag is of een publieke uitspraak op sociale media kan worden aangemerkt als opruiing, en zo ja, of Wilders daarvoor strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gehouden.

Opruiing in de Nederlandse wetgeving wordt gedefinieerd als het aanzetten tot geweld of het begaan van strafbare feiten tegen personen of groepen. Advocaat Jebbink stelt dat het commentaar van Wilders hierin valt, gezien de context van eerdere agressie tegen klimaatactivisten en de directe verwijzing naar de veroordeling van een Statenlid dat betrokken was bij het incident.

Het Openbaar Ministerie moet nu beoordelen of de aangifte voldoende basis biedt voor een strafrechtelijk onderzoek. Tot op heden is nog geen uitspraak gedaan over de vervolging of eventuele sancties.

Context van de bedreiging van activisten

Volgens Jebbink past deze aangifte binnen een bredere zorg over de veiligheid van klimaatactivisten. In de afgelopen jaren zijn demonstranten vaker geconfronteerd met agressie en intimidatie tijdens openbare acties. Het juridische traject richt zich daarom niet alleen op individuele incidenten, maar ook op het creëren van een precedent dat de bescherming van demonstranten waarborgt.

Het incident met Van Tiggelen toonde al de kwetsbaarheid van activisten bij protesten. De toevoeging van publieke uitspraken van politieke leiders, zoals Wilders, kan volgens experts de veiligheidssituatie verder compliceren door de legitimatie van gewelddadige reacties impliciet te verankeren.

Politieke reactie

De zaak heeft ook een politieke discussie ontketend. Wilders’ uitspraak leidde tot kritiek van andere politieke partijen en maatschappelijke organisaties. Sommigen vinden dat politieke leiders verantwoordelijk zijn voor hun woorden en dat publieke goedkeuring van geweld niet kan worden getolereerd, ook al wordt het op sociale media geplaatst in een ironische of korte vorm.

Anderen wijzen op vrijheid van meningsuiting en stellen dat scherpe politieke uitspraken niet automatisch strafbaar zijn, tenzij er sprake is van een directe en concreet aanzet tot geweld.

De bredere discussie over veiligheid van demonstranten

De aangifte van de klimaatactiviste benadrukt het bredere maatschappelijke vraagstuk van de bescherming van demonstranten. Sinds de opkomst van verschillende burgerbewegingen, waaronder Extinction Rebellion, zijn er meer incidenten gemeld waarbij activisten fysiek werden aangevallen of geïntimideerd.

Advocaten en belangenorganisaties wijzen erop dat de combinatie van fysieke agressie en publieke goedkeuring via sociale media een potentieel escalatie-effect kan hebben, wat de noodzaak van juridische bescherming van demonstranten vergroot.

Volgende stappen

De komende weken zal het Openbaar Ministerie beslissen of de aangifte leidt tot een formeel onderzoek. Eventuele vervolging van Wilders zou een ongebruikelijk precedent zijn in Nederland, omdat het de vraag raakt van politieke vrijheid versus de grenzen van strafrechtelijke verantwoordelijkheid bij publieke uitspraken.

Het slachtoffer en haar advocaat blijven benadrukken dat de aangifte niet gericht is tegen politieke kritiek in het algemeen, maar tegen het expliciet of impliciet aanmoedigen van geweld tegen activisten. Het doel is volgens hen zowel bescherming van individuen als het bevorderen van een veilige omgeving voor publieke demonstraties.

Conclusie

De aangifte tegen Geert Wilders onderstreept de spanningen tussen politieke vrijheid, publieke uitlatingen en de bescherming van burgers tijdens demonstraties. Het incident toont hoe sociale media en politieke uitspraken directe juridische implicaties kunnen hebben wanneer ze worden gezien als aanmoediging van geweld.

Tegelijkertijd illustreert de zaak de kwetsbaarheid van activisten die deelnemen aan demonstraties, en de noodzaak van duidelijke normen voor politieke communicatie en verantwoordelijk gedrag in het publieke debat.

De veroordeling van Van Tiggelen vormt het achtergrondverhaal, maar de juridische aandacht richt zich nu volledig op de woorden van Wilders en de mogelijke gevolgen daarvan. Het vervolg van deze zaak zal in de komende maanden belangrijke precedentwerking kunnen hebben voor de interactie tussen politieke uitspraken en strafrecht in Nederland.